|
|
 |
 |
-:-
Sivas'ın Tarihi ve
Coğrafyası
-:- |
 |
|
|
|
|
|
Özet
20.Yüzyılın başlarında Sivas , Osmanlı
Devleti’nin bir vilayetidir. Sivas
Vilayeti, Osmanlı vilayetleri arasında
önemli bir yeri vardır. Sivas, vilayetin
merkezidir ve en önemli beldesidir.
Osmanlı Devleti döneminde, Sivas
Vilayeti’nde, tarım, hayvancılık, ulaşım
ve ticaret önemlidir.
Bu araştırma, Osmanlı Yüce Devleti’nin
son dönemlerini kapsayan yıllarda, Sivas
Vilayeti’nin coğrafi özelliklerini
ayrıntılı bir şekilde anlatmaktadır.
Bildirinin, Sivas Vilayeti’nin Tarihi
Coğrafyası’na ışık tutacağı
umulmaktadır.
Giriş
Sivas, 20.Yüzyılın başlarında, Osmanlı
Devleti sınırları içinde kalmakta ve
Sivas Vilayeti adıyla anılmaktadır.
Birinci Dünya Savaşı sonrasında Osmanlı
Yüce Devleti yenilince, Mondros Ateşkes
Anlaşması (Aralık 1918) yapılmış ve
ardından dört bir yandan yabancı güçler
Anadolu’yu işgal etmeye başlamışlardır.
Sivas vilayeti ise, Ayrılıkçı
Ermenilerin bağımsız bir devlet kurmaya
çalıştıkları, Vilayeti Sitte (Altı
vilayet: Van, Erzurum, Sivas, Mamurat’ül
Aziz, Bitlis, Diyarbekir) içinde yer
almaktaydı.
Sivas’ın , Mustafa Kemal Paşa’nın
önderliğinde başlatılan kurtuluş
hareketinde önemli bir yeri vardır. 19
Mayıs 1919’da basan Mustafa Kemal Paşa
Samsun’a ayak basmıştır. Ardından 21
Haziran 1919 Amasya Tamimi yayınlanmış
ve 23 Temmuz 1919’da Erzurum Kongresi
yapılmıştır.
Mustafa Kemal Paşa ve Heyet-i Temsiliye
üyelerinden bazıları 2 Eylül 1919’da
Sivas’a gelmişlerdir. 4 Eylül 1919’da,
saat 14.00’de, Sivas Sultanisi (Lise)’nde,
Sivas Kongresi Açıldı. Saat 15.00’e
doğru, Mustafa Kemal Paşa, odasından
çıkarak kongre salonuna gelmiş ve
kürsüye çıkarak konuşma yapmış ve kongre
sonucunda (11 Eylül) Kurtuluş Savaşı
için önemli adımlar atılmıştır.
Cumhuriyetin ilanından sonra, Türkiye
Cumhuriyeti’nde illerin yeniden
düzenlenmesiyle birlikte, Sivas; il
merkezi olmuş ve Merkez ilçe ile
birlikte , Divriği, Gürün, Hafik,
Kangal, Yıldızeli, Zara ilçeleri, Sivas
iline bağlanmıştır. |
|
|
Doğal Şartları
Sivas vilayeti , Anadolu’nun orta
vilayetlerinden olarak kuzeyinde Trabzon
vilayeti ve Canik Mutasarrıflığı ve
doğusunda Erzurum, Mamurat’ül Aziz ve
güneyinde Halep, Adana ve batısında
Ankara, Kastamonu vilayetleri yer
alır.[2]
Yüzölçümü 62.500 km².ye eşittir. Adı
geçen vilayette çoğunluğu İslam ve geri
kalanı diğer milletlerden ibaret olarak
950.000 kadar nüfusu vardır.[3]
Sivas vilayetinde verimli vadiler ve
ekilmiş yaylalar ve ormanlı dağlar
vardır. Bu dağlardan; Kümbet, Nibyan,
Katran dağları vilayetin kuzey semtinde
ve Doşan (Tavşan), Köse dağları ve
Deveci dağı ile Akdağ şubelerinden olan
Nealbend dağı batısında ve Hınzır dağı
ile Binboğa dağı güneyinde ve Sarı çiçek
dağı doğu semtinde yer alır. Vilayet
ortasında dahi Karabel (3280 metre
yüksekliktedir), Çamlıbel adındaki
dağlar ile Tokat çayına kaynak olan Köse
dağı mevcuttur. Çamlıbel’in Sivas’a olan
uzaklığı 12 saattir.
Kuzey cihetindeki dağların çoğu
tarafları ormanlar ile örtülüdür. Lakin
sahillere uzak olduğundan bu ormanlardan
istifade edilmektedir.
Adları geçen dağlardan Tavşan dağı ile
Amasya civarına kadar devam eden Köse
dağı arasındaki araziye Suluova tabir
ettikleri gibi, Tokat ile Zile kasabası
arasındaki Kızılırmak vadisine dahi
Kazovası adı verilir.
Sivas vilayeti, Kızılırmak, Yeşilırmak
denilen nehirler ile Yeşilırmak
kollarından Kelkit çayı geçmekte ve
sulamaktadır. Fırat nehri kollarından
Tohma suyunun ve Seyhan nehrinin yüksek
kısımları dahi Sivas vilayeti
nehirlerinden sayılır. |
|
|
|
